การชุมนุมรอบกองไฟ
1. ความมุ่งหมายของการชุมนุมรอบกองไฟ
  การชุมนุมรอบกองไฟ มีความมุ่งสำคัญอยู่ 5 ประการคือ
  1.1. เป็นการฝึกอบรมตอนกลางคืน ดังที่ ลอร์ดเบเดน โพเอลล์ หรือ บี. พี.
ในการฝึกอบรมเด็กที่ได้อยู่ค่ายพักแรม ณ เกาะบราวน์ซี
  1.2 ให้ลูกเสือได้ร้องเพลงร่วมกัน หรือแสดงกิริยาอาการอย่างเดียวกัน
เป็นการปลุกใจหรือเปลี่ยนอารมณ์ให้เกิดความสนุกสนานเบิกบานใจ ผ่อนคลายความเคร่งเครียดให้บรรเทาเบาบางลง
  1.3 ให้ลูกเสือแต่ละคนมีโอกาสแสดงออกในที่ชุมนุมโดยไม่เก้อเขิน
กระดากอาย เป็นการส่งเสริมความสามัคคีของหมู่ให้ทุกคน รู้จักทำงานร่วมกับผู้อื่นและทำให้รู้ความสามารถของแต่ละคนได้ดี
  1.4 ใช้เป็นโอกาสสำหรับประกอบพิธีสำคัญบางกรณี เช่น แนะนำบุคคลสำคัญ
ในกิจการลูกเสือแนะนำผู้มีเกียรติสำคัญที่มาเยี่ยม การมอบเครื่องหมายวูดแบดจ์ เครื่องหมายตอบแทน เข็มสมนาคุณหรือประกาศนียบัตร ต่าง ๆ เป็นต้น
  1.5 เชิญบุคคลสำคัญในท้องถิ่น ตลอดจนประชาชนทั่วไป เป็นการประชาสัมพันธ์
และส่งเสริมกิจการลูกเสือได้อีกทางหนึ่ง
   

2. สถานที่ใช้ชุมนุมรอบกองไฟ

  ค่ายลูกเสือทุกแห่งควรมีบริเวณสำหรับการชุมนุมรอบกองไฟไว้โดยเฉพาะ
อยู่ที่มุมหนึ่งของค่ายมีต้นไม้เป็นฉากหลังไม่ใช้ประโยชน์อย่างอื่น ในตอนกลางวัน
และควรอยู่ห่างจากที่พักพอสมควรไม่ไกลเกินไปเพื่อมิต้องเสียเวลาและเกิดความยุ่งยาก
เมื่อลูกเสือต้องเดินจากที่พักไปยังบริเวณชุมนุมรอบกองไฟและต้องเดินกลับ เมื่อการชุมนุมเลิกแล้ว ส่วนบริเวณการชุมนุมรอบกองไฟควรมีต้นไม้เป็นฉากหลังนั้น จะทำให้บรรยากาศดีขึ้น และจะทำให้การร้องเพลงได้ผลดีกว่าที่โล่งแจ้ง
  อนึ่ง ในการเลือกสถานที่สำหรับการชุมนุมรอบกองไฟนี้ถ้าสามารถหาที่เป็นแอ่ง

ให้ลูกเสือมีที่นั่งอยู่เหนือกองไฟเล็กน้อยจะดีมาก เช่น ในบริเวณที่มีเนิน อาจจัดทำบริเวณการแสดงและกองไฟอยู่ตอนล่างส่วนลูกเสือให้นั่งอยู่บนเนิน หรือจัดทำบริเวณการแสดงและกองไฟให้อยู่บนเกาะมีคูน้ำล้อมรอบ ผู้ชมนั่งอยู่ริมคูน้ำอีกด้านหนึ่ง สะพานข้ามคูทำด้วยไม้แบบสะพานชั่วคราว ปรากฏว่าสถานที่การชุมนุมรอบกองไฟเช่นว่านี้ใช้การได้ดีอย่างยิ่ง การชุมนุมรอบกองไฟนี้ถ้าไม่สะดวก เช่น ฝนตก หรือมีเหตุอื่น จะจัดภายในอาคารและใช้กองไฟที่ให้แสงสว่างอย่างอื่นแทนได้

   

3. การเตรียมก่อนเริ่มชุมนุมรอบกองไฟ

  3.1 คณะผู้ให้การฝึกอบรมจะต้องปรึกษาหารือกันเพื่อกำหนดว่า ในการชุมนุม
รอบกองไฟนั้นจะมีกิจกรรมอะไรบ้าง จะให้หมู่ / กลุ่มใดทำหน้าที่บริการ ให้ผู้ใดเป็นพิธีกร และจะเชิญผู้ใดเป็นประธาน ซึ่งควรเป็นผู้ที่มีความรู้ ความเข้าใจขั้นตอนการชุมนุมรอบกองไฟดีพอสมควร หรือพิธีกรจะต้องซักซ้อมการที่ประธานจะต้องปฏิบัติตามขั้นตอนต่างๆเสียก่อน ถ้าเป็นการอยู่ค่ายพักแรมของลูกเสือธรรมดา โดยปรกติผู้กำกับลูกเสือที่พาลูกเสือไปอยู่ค่ายพักแรมนั่นเองจะทำหน้าที่ประธาน และให้รองผู้กำกับลูกเสือ หรือลูกเสือคนใดคนหนึ่งที่มีความสามารถทำหน้าที่พิธีกร
 

3.2 พิธีกร คือ ผู้นำในการชุมนุมรอบกองไฟ มีหน้าที่

 
  3.2.1 นัดหมาย
    - ประธาน ขั้นตอนที่จะต้องปฏิบัติ
    - ผู้ร่วมแสดง ขั้นตอนการปฏิบัติ การแต่งเพลงประจำหมู่/ กลุ่ม
  การส่งเรื่องที่จะแสดง,เวลาที่มาพร้อม เวลาที่ใช้ในการแสดง การแต่งกายตามเนื้อเรื่องการรายงานเมื่อเริ่มแสดง, การกล่าวคำชมเชย การตอบรับคำชมเชยการกล่าวเมื่อมีผู้มาเยี่ยม ข้อห้ามในเนื้อเรื่องที่จะแสดง
    - หมู่/ กลุ่มบริการให้จัดสถานที่ กองไฟ จัดทำพวงมาลัย ทำพุ่มฉลาก
  และคนถือขบวนแห่ การช่วยเหลือพิธีกร การทำความสะอาดสถานที่เมื่อเลิกการแสดง
  3.2.2 ชี้แจงลำดับการชุมนุม ซักซ้อม ข้อปฏิบัติ ข้อห้าม
  3.2.3 ประกาศชื่อผู้ที่จะมาเป็นประธานและผู้ติดตาม
  3.2.4 เชิญประธานและผู้ติดตามเข้าสู่ที่ประชุม
  3.2.5 ควบคุมและดำเนินการให้ถูกต้องโดยให้ผู้เข้าร่วมชุมนุมได้รับ
ความสนุกสนาน
 

3.2.6 เลือกเพลงที่จะนำมาใช้ให้เหมาะสมกับผู้เข้ารับการฝึกอบรม

  3.2.7 รักษาเวลาโดยเคร่งครัด
   
4. การจัดกองไฟ
  กองไฟจะเป็นกองไฟที่ก่อด้วยไม้จริง หรือจะใช้ไฟ ให้แสงสว่างอย่างอื่นๆแทนก็ได้
ถ้าเป็นกองไฟจริงจะต้องมีผู้รับผิดชอบ ซึ่งโดยปกติจะมอบให้หมู่ / กลุ่มบริการในวันนั้นทำหน้าที่นี้ มีหน้าที่ก่อไฟให้เรียบร้อยก่อนทำพิธีเปิด คือ จุดแล้วให้ไฟติดและจะต้องคอยดูแลกองไฟให้ติดอยู่ตลอดเวลา ในการนี้จะต้องเตรียมฟืนอะไหล่และน้ำสำรองไว้ คือถ้าไฟชักมอดลงจะต้องเติมฟืนลงไปและถ้าไฟลุกลามมากหรือกระเด็นออกจากกองไฟ ก็ต้องพรมน้ำลงไป
  ในปัจจุบัน นโยบายของรัฐบาลให้อนุรักษ์ป่าไม้และสิ่งแวดล้อม จึงควรละเว้น

การก่อไฟด้วยไม้จริงเมื่อเลิกการชุมนุมรอบกองไฟผู้มีหน้าที่รับผิดชอบจะต้องออกจากบริเวณ
ไปอย่างเงียบๆ พร้อมกับลูกเสืออื่น ภายหลังอีกสักครู่จะต้องหวนกลับมาที่บริเวณการชุมนุมรอบกองไฟอีกครั้งหนึ่ง เพื่อจัดการดับไฟให้เรียบร้อย ยิ่งกว่านั้นในตอนเช้าวันรุ่งขึ้นต้องมาดูทำความสะอาดสถานที่อีกครั้งหนึ่ง ไม่ให้เศษไม้หรือเถ้าถ่านเหลืออยู่เลย

  เรื่องการทำความสะอาดบริเวณการชุมนุมรอบกองไฟนี้ อย่าถือว่าเป็นเรื่อง
เล็กน้อยต้องถือว่าเป็นบทเรียนอันสำคัญในการฝึกอบรมลูกเสือด้วย
   
5. การจัดที่นั่งชุมนุมรอบกองไฟให้จัดเป็นรูปวงกลมหรือเกือกม้า
  การจัดที่นั่งรอบกองไฟให้จัดเป็นรูปวงกลมหรือเกือกม้า ให้กองไฟอยู่ตรงกลาง

มีที่นั่งพิเศษสำหรับประธานและผู้รับเชิญ ตั้งอยู่ในทิศทางเหนือลม ที่นั่งของประธานเป็นที่นั่งเดี่ยว ให้ตั้งล้ำหน้ากว่าแถวของผู้ติดตามและผู้ร่วมชมการแสดง และให้มีโต๊ะวางพุ่มฉลากไว้ตรงหน้า ส่วนลูกเสือโดยปรกติให้นั่งตามหมู่ ณ สถานที่ที่ได้กำหนดให้ไว้

   

6. พิธีเปิดการชุมนุมรอบกองไฟ

 

มีขั้นตอนการปฏิบัติดังนี้

 

6.1 เมื่อผู้ร่วมแสดงแต่งกายตามเนื้อเรื่องที่จะแสดงเข้านั่งที่เรียงตามลำดับหมู่/

กลุ่ม จากซ้ายของประธานไปทางขวาพร้อม ควรเป็นเวลาก่อนเริ่มแสดงที่กำหนดไว้ ประมาณ 10 นาที
  6.2 พิธีกร ชี้แจงซักซ้อมการปฏิบัติแล้วแจ้งชื่อและตำแหน่งหน้าที่การงาน

หรือตำแหน่งทางลูกเสือของผู้เป็นประธานในพิธีและผู้ติดตามให้ทราบทั่วกัน

 

6.3 ผู้มีหน้าที่ของหมู่/ กลุ่มบริการ จุดไฟ

 

6.4 พิธีกร ออกไปเชิญประธาน ซึ่งมารอคอยอยู่ก่อนแล้วใกล้ที่ชุมนุม

 

6.5 เมื่อประธานเดินเข้ามาในพื้นที่การแสดง พิธีกรสั่ง “ กอง ตรง”

ทุกคนลุกขึ้นยืนตรง
  6.6 ประธานรับการเคารพแล้ว เดินตรงไปที่ตั้งกองไฟอยู่ระยะห่างพอสมควร

ยกมือขวาแสดงรหัสของลูกเสือชูสูงขึ้นไปข้างหน้า ทำมุมกับไหล่ประมาณ 45 องศา

  6.7 ผู้ติดตามประธานและผู้มาร่วมชุมนุมเดินตามประธานเข้ามาให้เดินไปยืนอย
ู่ ณ ที่ตนจะนั่ง
  6.8 ประธานกล่าวเปิดด้วยข้อความที่เป็นมงคลและจบลงด้วยถ้อยคำว่า “ ข้าพเจ้า
ขอเปิดการชุมนุมรอบกองไฟ ณ บัดนี้ ” โดยใช้เวลาประมาณ 3 นาที ( ประธานยังคงยืนอยู่ ณ ที่เดิม)
  6.9 ทุกคนผู้ร่วมในที่ชุมนุมกล่าวพร้อมกันว่า “ ฟู่” 3 ครั้ง ในกรณีใช้ไฟอย่างอื่น
แทน อาจงดกล่าวคำนี้ก็ได้
  6.10 พิธีกร นำร้องเพลง 1 หรือ 2 เพลง ควรเป็นเพลงปลุกใจ เพลงเป็นคติ
ซึ่งมีทำนองเร่งเร้าให้เกิดการตื่นตัว หรือเพลงประจำสถาบัน และเป็นเพลงที่ผู้ร่วมชุมนุมทั้งหมด หรือส่วนใหญ่ร้องได้
 

6.11 จบเพลงแล้ว ประธานเดินกลับไปนั่งยังที่นั่งซึ่งจัดไว้ ผู้ติดตามนั่งลง

ตามที่ของตน
 

6.12 พิธีกร สั่งให้ผู้ร่วมชุมนุม “ นั่ง”

  6.13 พิธีกร สั่งให้ผู้ถือพวงมาลัยและพุ่มฉลากมาตั้งขบวนอยู่ด้านขวามือ
ของประธาน โดยมีสมาชิก ของหมู่/ กลุ่มเข้าแถวต่อท้ายอยู่ภายในวงที่นั่ง และ/ หรือให้สมาชิกของหมู่/ กลุ่ม อื่นๆเข้าร่วมขบวนด้วย ตามความเหมาะสมก็ได้
  6.14 พิธีกรนำร้องเพลง ขบวนเริ่มออกเดินผ่านหน้าประธานเวียนรอบกองไฟ

เพื่อความสนุกสนานขณะเดินไปก็รำและร้องเพลงด้วยก็จะเป็นการดี เมื่อครบ 3 รอบ ผู้ถือพวงมาลัยและถือพุ่มฉลากหยุดยืนตรงหน้า ประธานบุคคลอื่นๆในขบวนให้กลับไปนั่งที่ของตนเรียบร้อยผู้ถือพวงมาลัย ส่งพวงมาลัยให้แก่ประธานก่อน ผู้ถือฉลากส่งให้ประธานภายหลัง เสร็จแล้วกลับเข้าที่นั่งของตน

   

7. กำหนดการ

  7.1 พิธีกร อาจให้มีการสนุกสนานจากการร้องเพลง หรือการร้องประกอบการรำ
เป็นการสร้างบรรยากาศที่ดีก็ได้ โดยคำนึงถึงเวลาที่เหมาะสม
  7.2 พิธีกร เชิญให้ประธานจับฉลาก รับฉลากจากประธานอ่านให้ทราบว่าหมู่ /
กลุ่มใด จะต้องแสดง
  7.3 ให้นายหมู่สั่งสมาชิกในหมู่ให้เคารพผู้เป็นประธาน “ หมู่..... ตรง”
นายหมู่เพียงผู้เดียว ทำวันทยหัตถ์ เอามือลง จากนั้นทุกคนร่วมกันร้องเพลงประจำหมู่ 2 จบ เริ่มการแสดง
 

7.4 ผู้แสดงหันหน้าให้ประธานเป็นผู้ชม ใช้เวลาแสดงประมาณ 8-10 นาที

  7.5 จบการแสดง ทุกคนกลับไปยืน ณ ที่นั่งของตน นายหมู่สั่ง “ หมู่..... ตรง”
นายหมู่เพียงผู้เดียวทำวันทยหัตถ์ เอามือลง แล้วทุกคนนั่งลง
  7.6 พิธีกร จะกล่าวขอให้ผู้หนึ่งผู้ใดในหมู่อื่นๆเป็นผู้นำกล่าวชมเชยตามแบบ

ของลูกเสือ หรือที่เรียกว่าการเยล ให้แก่หมู่ที่แสดง ผู้นำกล่าวชมเชยจะเชิญชวนให้หมู่อื่นๆลุกขึ้นยืน แล้วกล่าวคำชมเชย ดังตัวอย่าง เช่น “ พี่น้องลูกเสือโปรดยืนขึ้น แล้วกล่าวคำชมเชยให้แก่หมู่ / กลุ่ม ด้วยคำว่า “ ยอดเยี่ยม , เก่งมาก ” 3 ครั้ง” ด้วยการแสดงกิริยาประกอบ โดยก้าวเท้าซ้ายออกไปข้างหน้าประมาณครึ่งก้าวแล้วใช้มือขวากำไว้ระดับอก แล้วกล่าวคำชมเชยตามที่นัดหมายไว้แล้ว พร้อมกับเหยียดแขนขวาและผายมือไปยังหมู่ที่จะชมเชย ทำเช่นนี้จำนวน 3 ครั้ง เสร็จแล้วนั่งลงทุกคนในหมูที่ได้รับการชมเชย ลุกขึ้นยืน ใช้มือขวาทับอยู่บนมือซ้าย ซึ่งยกขึ้นมาอยู่ตั้งฉากเสมอไหล่พร้อมกับคำกล่าวสั้น ๆ เช่น “ ขอบคุณ ครับ”พร้อมกับโค้งตัวลง 1 ครั้ง

  7.7 พิธีกร ดำเนินการเช่นเดียวกันนี้ไปจนครบทุกหมู่/ กลุ่ม เมื่อจบการแสดง

ของแต่ละหมู่ ก่อนจะเริ่มการแสดงของหมู่ต่อไป อาจมีการแนะนำบทเรียนหรือประกอบพิธีหรือมีกิจกรรมอื่น หรือร้องเพลงเพื่อเปลี่ยนกิริยาบทสลับเป็นครั้งคราวตามเวลาที่เหมาะสม

   

8. การเปลี่ยนอิริยาบถของผู้เข้าชุมนุม

  ในการชุมนุมรอบกองไฟ การเปลี่ยนอิริยาบถของผู้เข้าชุมนุมให้สนุกสนาน
ร่าเริงเป็นเรื่องสำคัญ ผู้เข้าชุมนุมอาจจะรู้สึกเบื่อและง่วงเหงาหาวนอน การเปลี่ยนอิริยาบถของผู้เข้าชุมนุมนี้อาจทำได้หลายวิธีและเป็น หน้าที่ของพิธีกรที่จะต้องเป็นผู้นำหรือมอบหมายให้ผู้รู้คนใดคนหนึ่งเป็นผู้นำ เช่น นำให้ร้องเพลง รำวง นำให้ แสดงกิริยาอาการต่างๆที่ขบขัน หรือปลุกให้เกิดความสนุกสนาน ตื่นตา ตื่นใจ ด้วยวิธีการต่าง ๆ ที่เห็นว่า เหมาะสมกับผู้เข้ารับการฝึกอบรม และเหมาะสมกับเวลา
   
9. พิธีปิดการชุมนุมรอบกองไฟ
  9.1 เมื่อจบการแสดงของทุกหมู่/ กลุ่มแล้ว พิธีกร จะให้มีการร้องเพลงทำนองช้า
อาจเป็นเพลงที่เป็นคติหรือสร้างสรรค์ เหมาะสมกับผู้ร่วมชุมนุม ทั้งนี้ควรเป็นเพลงที่ส่วนใหญ่หรือทั้งหมดได้ร่วมร้องด้วย
 

9.2 พิธีกรจะเชิญประธานกล่าวปิด

  9.3 ประธานไปยืนในที่เหมาะสม กล่าวยาน หรือเรื่องสั้นอันเป็นประโยชน์

ในเรื่องใด ๆ ที่เห็นว่าเหมาะสม และจบลงด้วยถ้อยคำว่า “ ข้าพเจ้าขอปิดการชุมนุมรอบกองไฟ ณ บัดนี้” ใช้เวลาประมาณ 10 นาที

  9.4 พิธีกร ให้ทุกคนล้อมวง โดยให้แขนขาวซ้อนบนแขนซ้ายของตนเอง
และใช้มือขวาซ้ายจับคนข้างเคียงร่วมกันร้องเพลงสามัคคีชุมนุม พร้อมกับโยกตัวไปทางขวา ซ้าย ช้าๆจนจบเพลง
  9.5 ผู้แทนหมู่บริการ นำ สวดมนต์อย่างยาว จบแล้วให้สั่งให้ทุกคนหันหน้า
ไปยังทิศที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวประทับอยู่ในขณะนั้น ถ้าหากพระองค์มิได้ประทับอยู่ในประเทศไทย ให้หันหน้าไปยังพระบรมมหาราชวัง กรุงเทพมหานคร สั่งทำความเคารพแล้วนำร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี จนจบ
 

9.6 พิธีกร นัดหมาย

  9.7 ทุกคนแยกย้ายกันกลับที่พักอย่างสงบ ส่วนหมู่/ กลุ่มที่ทำหน้าที่เป็นหมู่บริการ
กลับมาทำความสะอาดให้เรียบร้อย
   

10. หมายเหตุ

  10.1 เพลงประจำหมู่ที่ใช้ร้องให้มีเนื้อร้องระบุชื่อหมู่/ กลุ่ม มีสาระ, ปลุกใจ, เป็นคติ
  10.2 เรื่องที่จะแสดง ควรเป็นเรื่องเป็นคติเตือนใจ ประวัติศาสตร์ ปลุกใจให้รักชาติ
ส่งเสริมขนบธรรมเนียมประเพณี, สนุกสนาน
  10.3 ไม่ควรแสดงเรื่องไร้สาระ เสียดสีบุคคล เรื่องการเมือง ผีสาง ลามก อนาจาร
ล้อเลียนศาสนา
  10.4 ห้ามใช้อาวุธจริงหรือของมีคมมาประกอบการแสดง
 

10.5 ห้ามสูบบุหรี่ในขณะนั่งอยู่ในบริเวณชุมนุม

  10.6 ห้ามดื่มของเมา รวมทั้งนำมาใช้ประกอบการแสดง
  10.7 ไม่ควรแตะต้องหรือนำสิ่งของข้ามกองไฟหรือใช้กองไฟประกอบการแสดงในทาง
ไม่เหมาะสม
  10.8 กรณีที่นายหมู่นำธงหมู่มาด้วย เมื่อสั่งให้ทุกคน “ ตรง” นายหมู่ทำวันทยาวุธ
และเรียบอาวุธ
   
รูปแบบการก่อกองไฟ
   

แบบเชิงตะกอน

 
  แบบเชิงตะกอน เป็นการก่อกองไฟโดยการนำท่อนฟืนใหญ่มากองเรียงกันเป็นชั้น ๆ

ส่วนฟืนท่อนเล็ก ๆ จะอยู่ข้างล่าง การก่อกองไฟแบบนี้จะให้ความร้อนมากและให้แสงสว่างดี

   
แบบผสม
 
  เป็นการก่อกองไฟโดยการเรียงท่อนฟืนแบบ เชิงตะกอน ส่วนตรงกลาง

ใช้กิ่งไม้เล็กๆ ก่อกันเป็นรูปกระโจม การก่อกองไฟแบบเหมาะแก่การเล่นรอบกองไฟ

   
แบบกระโจมอินเดียแดง
 
  หรือ แบบปิรามิด วิธีก่อแบบนี้ ขั้นแรกต้องนำเชื้อไฟมาก่อสุมกันเสียก่อน

จากนั้นจึงนำกิ่งไม้เล็กๆ ก่อสุมกันขึ้นมา โดยชั้นบนสุดจะมีฟืนท่อนใหญ่สุมทับอีกทีหนึ่ง

   

แบบไฟดาว

 
  เป็นการก่อกองไฟโดยการนำท่อนไม้มาวางเรียงซ้อนกัน ซึ่งจะมีลักษณะคล้าย

ซี่ล้อจักรยาน การก่อกองไฟแบบนี้จะทำให้ไฟมีเปลวเพื่อให้แสงสว่างและความอบอุ่น

 

Email. aow_hnan@hotmail.com  Tel. 081-661-7848